Środki Ochrony Układu Oddechowego - Klasyfikacja

Substancje niebezpieczne lub szkodliwe wchłaniane do organizmu człowieka drogą oddechową stanowią grupę czynników wysokiego ryzyka,  stając się przyczyną przewlekłych chorób zawodowych, często o charakterze nowotworowym oraz nagłych wypadków przy pracy. Dodatkowe niebezpieczeństwo stanowi występowanie w atmosferze środowiska pracy mieszanin różnych związków chemicznych, które reagując między sobą mogą stwarzać zmienne warunki środowiskowe, prowadząc nawet do wystąpienia niedoboru tlenu.

Klasyfikacja sprzętu ochrony układu oddechowego według norm serii PN-EN

Stosowanie sprzętu ochrony układu oddechowego stanowi bezpośrednią wypadkową właściwości atmosfery środowiska pracy, a podział środowiska ze względu na występujące zagrożenia stanowi punkt wyjściowy do systematycznego podziału sprzętu ochrony układu oddechowego według normy PN-EN 133.

Należy wyróżnić dwie podstawowe grupy zagrożeń dla układu oddechowego:

1. Zanieczyszczone powietrze (występowanie szkodliwych substancji w postaci: aerozoli, gazów, par)
2. Niedobór tlenu (zawartość poniżej 17%).

Te grupy czynników determinują sposób ochrony układu oddechowego. Możliwe są  dwie metody ochrony:

• przez oczyszczenie powietrza (sprzęt oczyszczający),
• przez doprowadzenie powietrza lub tlenu ze źródła wolnego od zanieczyszczeń (sprzęt izolujący).

Sprzęt oczyszczający

Zwykle sprzęt ochrony układu oddechowego składa się z dwóch głównych części: twarzowej i  elementu oczyszczającego(-ych) lub z części  twarzowej i środków dostarczających niezanieczyszczony gaz do oddychania. Część twarzowa kieruje gaz do oddychania do przestrzeni nosa i ust użytkownika.

Sprzęt oczyszczający usuwa zanieczyszczenia z otaczającego powietrza poprzez filtrację i może jedynie ochronić przed znanymi zanieczyszczeniami  powietrza o ograniczonej  wartości stężenia,  jeżeli wybrany  został odpowiedni element oczyszczający i część twarzowa.

Elementy oczyszczające w sprzęcie oczyszczającym mogą stanowić ochronę przed cząstkami (filtry), gazami i parami (pochłaniacze) lub przed cząstkami i gazami/parami (filtropochłaniacze).

Klasy ochrony:

KLASA P1 - ochrona układu oddechowego przed aerozolami cząstek stałych, aerozolami na bazie wody (pył, dym) oraz aerozolami z ciekłą fazą rozproszoną (mgły), o ile stężenie fazy rozproszonej nie przekracza 4 X NDS*.

ZASTOSOWANIE: przemysł rolniczy, spożywczy, zastosowanie w kamieniołomach, cementowniach, przemyśle, drzewnym przy obróbce drewna miękkiego (iglaste), a szczególnie przy występowaniu pyłów takich jak: węglan wapnia, grafit naturalny i syntetyczny, gips, kreda, tynk, marmur, tlenek cynku, pyłki roślinne, celuloza, siarka, opiłki metali żelaznych, pył węglowy.

KLASA P2 - ochrona układu oddechowego przed aerozolami cząstek stałych, aerozolami na bazie wody (pył, dym) oraz aerozolami z ciekłą fazą rozproszoną (mgły), o ile stężenie fazy rozproszonej nie przekracza 10 X NDS*.

ZASTOSOWANIE : pyły azbestu, miedzi, baru, tytanu, wanadu, chromu, manganu, pyły drewna twardego, pył węglowy zawierający wolną krzemionkę powyżej 10% , przemysł górniczy, chemiczny, hutniczy (wersja z zaworem wydechowym) przy obróbce drewna twardego (liściaste).

KLASA P3 - ochrony układu oddechowego przed aerozolami cząstek stałych, aerozolami na bazie wody (pył, dym) oraz aerozolami z ciekłą fazą rozproszoną (mgły), o ile stężenie fazy rozproszonej nie przekracza 30 X NDS*.

ZASTOSOWANIE : duże stężenie pyłów respirabilnych, chroni przed pyłami zawierającymi: beryl, antymon, arsen, kadm, kobalt, nikiel, rad, strychninę, cząstki radioaktywne.

* NDS (Najwyższe Dopuszczalne Stężenie) : odpowiada ono stężeniu mierzonemu dla danego produktu przez pewien czas (np. 8-godzinny dzień pracy). Jeśli NDS przekracza stężenie, na które może być narażony człowiek bez uszczerbku na jego zdrowiu, zabezpieczenie będzie konieczne.

Filtry dzielą się na klasy:

1. Filtry o niskiej skuteczności.
2. Filtry o średniej skuteczności.
3. Filtry o wysokiej skuteczności.

Pochłaniacze dzielą się na klasy:

1. Pochłaniacze o niskiej pojemności.
2. Pochłaniacze o średniej pojemności.
3. Pochłaniacze o wysokiej pojemności

i dalej dzielą się na typy zgodnie z gazami, przed którymi stanowią ochronę.

Tabela substancji - dobór filtra

Pobierz

Sprzęt izolujący

Aparaty oddechowe izolujące - sprzęt  izolujący użytkownika od otaczającego powietrza i dostarcza powietrze do oddychania lub gaz odpowiedni do bezpiecznego oddychania. Aparaty oddechowe izolujące - sprzęt  izolujący zabezpiecza przed niedoborem tlenu w otaczającym powietrzu jak również przed zanieczyszczeniami (znanymi i nieznanymi) w otaczającym powietrzu.

Sprzęt izolujący dzielimy na:

• sprzęt stacjonarny (aparaty wężowe sprężonego powietrza)

• autonomiczny (aparaty butlowe lub regeneracyjne).

Sprzęt ucieczkowy

Zadaniem sprzętu ucieczkowego jest ochrona użytkownika w trakcie ewakuacji ze strefy zagrożenia. Nie jest przeznaczony do użytkowania podczas pracy, jedynie w nagłych wypadkach, kiedy należy się jak najszybciej ewakuować ze skażonego środowiska.