Sprzęt chroniący przed upadkiem - Klasyfikacja

Ochrona przed upadkiem z wysokości to złożona dyscyplina bezpieczeństwa pracy. Sprzęt stosowany w tej ochronie powstrzymuje przypadkowe upadki pracowników w sytuacjach, w których użycie innego zabezpieczenia stanowiska pracy jest niemożliwe lub zbyt drogie. Zastosowanie nowoczesnych rozwiązań w postaci podzespołów łącząco-amortyzujących, takich jak np. amortyzatory pochłaniające energię kinetyczną, może wiązać się z narażeniem pracownika na działanie wielu niebezpiecznych czynników.

Dlatego przystępując do pracy ze sprzętem chroniącym przed upadkiem z wysokości należy wziąć pod uwagę wskazania dotyczące jego właściwego zastosowania:

• Punkt kotwiczenia, z którym połączony jest sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości, powinien znajdować się powyżej stanowiska pracy, najwyżej jak to tylko jest możliwe, nie krępując ruchów ciała - ograniczy to drogę swobodnego spadku oraz potencjalne obrażenia ciała.

• Należy do minimum zredukować luz w swoim sprzęcie zabezpieczającym, np. poprzez skrócenie długości swojej linki lub amortyzatora bezpieczeństwa.

• Osoba montująca system powstrzymywania spadania musi upewnić się, czy składniki, które mają być zestawione w system, są dostosowane do wzajemnej współpracy. Informacje o dostosowaniu składników znajdują się w instrukcji użytkowania załączonej do wyrobu.

• W przypadku, gdy prace wykonywane są na wysokości mniejszej niż 6 metrów, należy stosować urządzenia samohamowne lub samoblokujące, które do minimum zredukują drogę swobodnego spadania.

• Produkty chroniące przed upadkiem z wysokości są indywidualnym sprzętem ochronnym i mogą być użytkowane wyłącznie przez jedną osobę.

• Sprzęt może być użytkowany przez odpowiednio przeszkolony personel lub osoby pozostające pod kompetentnym nadzorem.

• Przed rozpoczęciem użytkowania powinny być wzięte pod uwagę sposoby prowadzenia ewentualnej akcji ratunkowej.

• Przed każdorazowym zastosowaniem produktu chroniącego przed upadkiem z wysokości należy dokonać oględzin wszystkich części składowych pod względem uszkodzeń mechanicznych, chemicznych i termicznych. W przypadku stwierdzenia uszkodzeń produkt należy wycofać z użytkowania.

• Zabrania się dokonywania jakichkolwiek napraw lub modyfikacji sprzętu ochronnego we własnym zakresie.

• Sprzęt bezpieczeństwa należy wycofać z użytkowania, gdy:

a) istnieje jakakolwiek wątpliwość dotycząca jego stanu technicznego warunkującego bezpieczne użytkowanie,
b) został użyty do powstrzymywania spadania.
W przypadku jakichkolwiek wątpliwości produkt nie powinien być użytkowany ponownie, dopóki osoba kompetentna nie potwierdzi tego na piśmie.

Szelki bezpieczeństwa

Jednym z podstawowych elementów osobistej ochrony pracownika przed upadkiem z wysokości jest uprząż bezpieczeństwa. Główną rolą szelek bezpieczeństwa jest optymalny rozkład sił, powstających podczas powstrzymania spadania, na określone części ciała oraz ograniczenie powstania poważnych obrażeń użytkownika. Inną istotną rolą jest utrzymanie ciała podczas upadku oraz nadanie spadającemu pozycji pionowej nogami do dołu. Pozycja taka ogranicza ryzyko odniesienia obrażeń głowy i zapewnia bezpieczne oczekiwanie na pomoc.

Amortyzator bezpieczeństwa

Amortyzator bezpieczeństwa odgrywa bardzo ważną rolę w sprzęcie powstrzymującym upadek z wysokości. Urządzenie to pochłania część energii powstającej podczas powstrzymania upadku, redukując siłę udarową oddziałującą na użytkownika do bezpiecznej wartości poniżej 6 kN.

Urządzenia samozaciskowe

Urządzenie samozaciskowe przeznaczone jest do płynnego poruszania się po linie roboczej w górę lub w dół. Najważniejszą funkcją tego urządzenia jest powstrzymanie upadku użytkującego go pracownika, dzięki sile tarcia powstającej pomiędzy dźwignią zaciskową urządzenia a liną roboczą. Zatrzymanie urządzenia następuje na niewielkim odcinku liny.

Urządzenia samohamowne i samoblokujące

Urządzenia samohamowne posiadają wewnętrzny mechanizm hamujący oraz mechanizm amortyzujący powstrzymanie upadku. Urządzenia tego rodzaju przeznaczone są dla stanowisk pracy, które wymagają przemieszczania się użytkownika w kierunku pionowym. Zróżnicowane własności urządzeń - w zależności od konkretnego typu - pozwalają na powstrzymanie upadku na odcinku pionowym od 0,3 do 0,6 metra. Podobną funkcję pełnią urządzenia samoblokujące. Jednak w przeciwieństwie do tych pierwszych powstrzymują one upadek praktycznie w miejscu, ponieważ nie posiadają mechanizmu hamującego. Wszystkie wymienione urządzenia posiadają zewnętrzny amortyzator bezpieczeństwa.

Poziome liny kotwiczące

Poziome liny kotwiczące są przeznaczone do stosowania w systemach chroniących przed upadkiem
z wysokości.

Linka kotwicząca może być stosowana do:

• konstruowania stanowiska pracy w sytuacji, gdy jest konieczne zapewnienie pracownikowi możliwości przemieszczania się w poziomie przy jednoczesnym zabezpieczeniu go przed upadkiem z wysokości

• konstruowania poręczy lub barier oddzielających niebezpieczne strefy

Do linki stosowanej w indywidualnym systemie chroniącym przed upadkiem z wysokości może być przyłączona tylko jedna osoba.

Linki pozycjonujące

Linki ustalające pozycję podczas pracy wyposażone w regulator długości, służą przyjęciu przez użytkownika stabilnej pozycji roboczej. Linki pozycjonujące nie są odpowiednie dla celów powstrzymywania spadania - w sytuacji zagrożenia upadkiem konieczne jest zastosowanie dodatkowej ochrony zbiorowej lub środka ochrony indywidualnej, chroniących przed upadkiem z wysokości.

Sprzęt kotwiczący

Prawidłowy dobór i ocena wytrzymałości i stabilności punktu konstrukcji stałej może zaważyć na skuteczności całego sprzętu zabezpieczającego przed upadkiem połączonego z tym punktem.

W przypadku braku konstrukcyjnych punktów kotwiczących należy stosować uniwersalne rozwiązania podzespołów kotwiczących:

• uchwyt z blokadą, o ile istnieją odpowiednie otwory w konstrukcji stalowej stanowiska pracy.

• zaczep nożycowy w przypadku obecności elementów konstrukcyjnych o małej lub średniej średnicy.

• linkę, taśmę zaczepową w przypadku obecności elementów konstrukcyjnych o dużej średnicy.

• zaczep hakowy połączony z tyczką w sytuacji, gdy odpowiedni element konstrukcyjny stanowiska pracy znajduje się wysoko ponad głową użytkownika.

Łączniki

Łącznik stanowi kluczowy składnik indywidualnego sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości.
Służy do łączenia poszczególnych składników systemu powstrzymywania spadania w całość. Łącznik może stanowić integralną część składnika lub może funkcjonować jako oddzielny element systemu. Przed każdorazowym przystąpieniem do pracy ze sprzętem chroniącym przed upadkiem z wysokości, którego składnikiem jest łącznik, należy sprawdzić, czy wszystkie składniki systemu są prawidłowo ze sobą połączone oraz czy występuje zgodność każdego z nich.